Deurtechniek — 6 min lezen
Duwzijde of trekzijde, naar binnen of naar buiten draaiend, opdek of stomp: de montagekant bepaalt of de dranger goed werkt. Zo kiest u de juiste opstelling.
Een deurdranger wordt bij voorkeur gemonteerd aan de zijde waar de deur naartoe opent, met het huis op de deur en de arm op het kozijn. Zit de dranger aan de andere kant, dan werkt hij met een hoekconsole of een glijarm — dat kan, maar de sluitkracht en het gedrag in de eindslag zijn dan anders.
Bij buitendeuren kiezen we de beschutte binnenzijde: vocht en vorst maken de olie in het huis dikker, waardoor de deur traag dichtloopt. Bij glazen deuren en zware pendeldeuren komt er meestal geen bovendranger maar een vloerveer in de vloer.
Elke dranger heeft een eigen boorsjabloon, met maten die per merk en type verschillen. Een paar millimeter afwijking verandert de hoek van de arm en daarmee de kracht waarmee de deur dichtvalt. Een dranger die 'net niet' goed gebord is, klapt of blijft juist hangen — en dat stelt u er niet uit.
Bij een lichte binnendeur van hout kan het kozijn te dun zijn voor de trekkracht van de arm. Dan is verstevigen of een ander montagepunt nodig, anders trekken de schroeven op termijn uit het hout.
De duwzijde is de kant waar u tegen de deur duwt om hem te openen — dus de kant waar de deur van u af draait. Dat is de standaardopstelling: het huis van de dranger op het deurblad, de arm op het kozijn, met de knikarm naar buiten staand als de deur dicht is.
Staat u aan de kant waar u de deur naar u toe trekt, dan is dat de trekzijde. Daar kan de dranger ook, maar niet zomaar met de gewone scharenarm: dan is een hoekconsole (kozijnconsole) of een glijarm nodig, zodat de arm de deur niet in de weg zit en de kracht in de juiste richting werkt.
Bij een naar binnen draaiende voordeur monteert u de dranger dus meestal binnen op de duwzijde als u naar buiten duwt, of binnen op de trekzijde met console als u naar binnen trekt. Bij een naar buiten draaiende deur ligt de duwzijde buiten; omdat vocht en vorst een dranger traag maken, kiezen wij dan liever de binnenzijde met een console of glijarm boven een dranger die buiten in de regen hangt.
Een glijarm loopt in een rail in plaats van met een knikarm. Hij ziet er rustiger uit, steekt niet uit en geeft een lagere openingskracht — fijn bij scholen, zorginstellingen en deuren die door kinderen of ouderen worden gebruikt. Een glijarm heeft wel een zwaardere drangerklasse nodig om dezelfde deur dicht te krijgen, omdat het hefboomeffect kleiner is.
Bij een opdekdeur valt het deurblad over het kozijn heen. Dat scheelt hoogte: u hebt vaak een opdekconsole of een verlengd montageplaatje nodig, anders komt de arm scheef te staan en sluit de deur de laatste centimeters niet netjes. Meet daarom vooraf de opdekmaat en de vrije hoogte boven de deur.
Een deurveer of veerscharnier is iets anders dan een dranger: die duwt de deur dicht zonder demping, waardoor hij klapt. Voor brand- en rookwerende deuren en voor comfort is een dranger met hydraulische demping de juiste keuze.
Klaagt iemand dat de deur te zwaar opengaat, verlaag dan eerst de sluitkrachtklasse als het model instelbaar is (bij veel drangers met een stelschroef of door de arm anders voor te spannen). Daarnaast maakt de montagewijze veel uit: een glijarm opent lichter dan een scharenarm.
Wat u níet moet doen, is de sluitsnelheid zo ver dichtdraaien dat de deur blijft hangen. Bij brandwerende en rookwerende deuren moet de deur uit iedere stand volledig in het slot vallen; te licht afstellen haalt die veiligheidsfunctie eruit. Wij zoeken de balans tussen een lichte opening en een deur die aantoonbaar sluit.
Na montage stellen we drie dingen in: de sluitsnelheid, de eindslag (het laatste stukje waarmee de deur in het slot valt) en waar mogelijk de sluitkracht. Deurdrangers volgen EN 1154 met sluitkrachtklassen EN 1 tot EN 7; veel modellen zijn over twee of drie klassen instelbaar.
Is de deur brand- of rookwerend, dan geldt EN 1154 met bijlage A en moet de deur uit iedere stand volledig in het slot vallen. Bij dubbele deuren komt daar een deurvolgorderegelaar (EN 1158) bij; een open-standhouder mag alleen als die aan EN 1155 voldoet en bij alarm loslaat.
Op vrijwel elke deur, maar niet elk type past. Breedte, gewicht, draairichting en het kozijn bepalen welk model en welke montagewijze nodig is; bij glasdeuren wordt het meestal een vloerveer.
Alleen als hij droog en soepel is. Een dranger die olie heeft gelekt, is intern defect: de sluitkracht valt weg en herstellen kan niet. Wij vervangen die door een origineel onderdeel.
Die volgt uit de breedte en het gewicht van de deur en of er wind op staat. Voor een standaard buitendeur is dat vaak EN 3 tot EN 5. Wij meten dat ter plaatse en stellen hem direct in.
Standaard op de duwzijde: huis op de deur, arm op het kozijn. Moet hij op de trekzijde, dan is een hoekconsole of een glijarm nodig. Bij een naar buiten draaiende deur houden wij de dranger zo veel mogelijk binnen, omdat vocht en vorst hem traag maken.
Het deurblad valt over het kozijn, dus u hebt meestal een opdekconsole of een verlengd montageplaatje nodig. Zonder die tussenplaat staat de arm scheef en valt de deur de laatste centimeters niet netjes in het slot.
Verlaag de sluitkrachtklasse als het model dat toelaat, of kies een glijarm in plaats van een scharenarm. Draai nooit de sluitsnelheid zo ver dicht dat de deur blijft hangen — bij brand- en rookwerende deuren moet hij uit iedere stand volledig sluiten.
Deur klapt dicht, blijft hangen of valt niet in het slot? Wij stellen uw deurdranger af of vervangen hem.
R.D. Services — Make it happen
Serenadelaan 4, 2992 GE Barendrecht
Telefoon: 06 18 21 49 85
E-mail: info@r-d-services.nl
KvK: 93192355
Werkgebied: heel Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant.